Tìm hiểu lễ hội đâm trâu truyền thống người Tây Nguyên

0
258

Lễ hội đâm trâu của các dân tộc Tây Nguyên là một lễ hội cúng tế thần linh hoặc những người đã có công xây dựng buôn làng, ăn mừng chiến thắng, vụ mùa bội thu. Vật hiến tế được chọn là những con trâu to, khỏe mạnh nhất để ăn mừng ngày lễ hoặc mừng chiến thắng. Đây là một nét đẹp của văn hóa Việt Nam ở dãy Trường Sơn.

lễ hội đâm trâu tây nguyên

Diễn biến chính của lễ hội đâm trâu Tây Nguyên

Nghi thức chuẩn bị lễ

Ở mỗi dân tộc, các nghi thức phụ của lễ hội tuy có phần khác nhau nhưng đâm trâu vẫn là tiết mục chính và diễn ra linh đình nhất của lễ hội. Tùy theo mục đích của lễ hội, hoàn cảnh cụ thể của vùng và từng dân tộc mà lễ hội này được tổ chức trong những thời điểm, khoảng thời gian và không gian khác nhau.

lễ hội đâm trâu tây nguyên

Lễ hội đâm trâu Tây Nguyên thường được diễn ra ở trước nhà rông, nhà dài

Lễ hội thường được diễn ra trong một khoảng sân rộng bên cạnh những ngôi nhà chung của buôn làng như nhà dài, nhà rông, … Giữa không gian rộng này có dựng một cây cột cao ngay chính giữa sân làm bằng gỗ hoặc tre. Ngọn cột được trang trí với hoa lá tự nhiên của núi rừng và cờ, phướn thật đẹp và những lục lạc tre gọi là cù nan.

Trên đỉnh cột còn gắn một con chim phượng hoàng hoặc linh vật của từng dân tộc làm bằng gỗ, chạm khắc hoa văn tỉ mỉ. Cây cột này có ý nghĩa như cây nêu của người Kinh. Người Ede gọi là blang kbao. Người Ba Na gọi cây cột này là gưng sakapo, người Gia Rai gọi là ging ga, …

blang kbao

Những “cây nêu” được trang trí rực rỡ, đầy màu sắc

Người chủ trì lễ hội là một già làng. Trâu được chọn phải là giống Langbiang khỏe mạnh, đưa đi tắm rửa sạch sẽ và cho ăn uống no nê trước ngày làm lễ. Trâu được buộc bằng sợi dây rừng mềm, dẻo, sợi rất chắc được buộc lỏng quanh cổ và thân trâu.

lễ hội đâm trâu

Một con trâu bị buộc vào cây nêu

Diễn biến lễ hội đâm trâu

Gìa làng chủ trì lễ hội đâm trâu đọc lời khấn cầu xin hoặc tạ ơn thần linh và mời thần linh xuống ăn thịt trâu và uống rượu cần. Sau khi già làng khấn xong thì các đội cồng chiêng bắt đầu nhảy múa, diễn tấu. Đám đông dân làng cũng bắt đầu ca múa, đấu võ, kể khan và ăn uống rượu cần thâu đêm đến sáng thì phần chính lễ đâm trâu bắt đầu.

Nghi lễ đâm trâu là phần quan trọng nhất của lễ hội. Sau khi dứt hồi nhạc và các nghi thức cúng bái, già làng cầm cây giáo hình mũi mác đến gần con trâu đâm một nhát vào đùi trước rồi quay về chỗ ngồi. Đây chỉ là cú đâm tượng trưng để mở màn. Tuy vậy, con trâu bị đau và nhảy dựng lên, máu chảy ròng ròng.

lễ hội đâm trâu

Gìa làng đâm vào đùi trâu

Tiếng cồng chiêng, kèn trống lại tưng bừng nổi lên. Một đội hành quyết gồm 4 trai tráng bước vào quảng trường. Hai người cầm mã tấu, hai người cầm lao nhọn, vừa nhún nhảy theo tiếng nhạc vừa nhử ngọn lao làm như muốn đâm con trâu. Trâu sợ hãi chạy vòng vòng quanh cột.

Các thanh niên, trai trang khỏe mạnh nhất làng được trang bị lao dài phóng lao giết trâu, vừa phóng lao vừa biểu diễn các bài võ thuật. Máu trâu chảy ra, dân làng đua nhau lấy khăn chấm máu rồi chạy nhanh về nhà để cầu may. Sau đó, trâu được đem xẻ thịt và chia cho tất cả mọi người cùng có mặt để liên hoan.

Người dân múa hát mừng lễ hội diễn ra thành công

Lễ hội đâm trâu là một nét văn hóa truyền thống lâu đời của người dân tộc thiểu số Tây Nguyên, thể hiện rõ nét tinh thần dân tộc và đoàn kết của mọi thành viên trong cộng đồng. Tuy vậy, lễ hội này nhiều lần bị kiến nghị là dã man, không có tính nhân đạo.

Vì vậy, các tổ chức chính quyền khuyến khích các dân tộc khi đâm trâu phải được làm trong không gian kín hoặc hạn chế số lượng người đến xem. Thế nhưng, điều đó sẽ làm mất đi bản chất thiên liêng, vốn có của lễ hội. Còn ý kiến của bạn như thế nào, đừng ngại ngùng chia sẻ ý kiến của mình nhé.

Văn Hóa Lễ Hội | Kênh Du Lịch Việt

0 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN