Lễ hội khai ấn đền Trần bạn đã biết chưa?

0
59

Đền Trần là khu đền thờ các vị vua triều Trần ở phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định. Hằng năm, vào canh giờ Tý ngày rằm tháng Giêng Âm lịch, tại các đền thờ nhà Trần ngoại thành thành phố Nam Định, người làng địa phương cử hành Lễ khai ấn đền Trần – một lễ hội Việt Nam nổi tiếng nhất vùng Kinh Bắc.

Khai mạc lễ hội đền trần

Phần “Lễ” khai ấn đền Trần

Lễ hội khai ấn đền Trần

Lễ hội khai ấn đền Trần bắt đầu vào giờ Tý, tứ khoảng 12 giờ đêm ngày rằm tháng Giêng hằng năm. Đây là một tập tục văn hóa có từ năm 1239 của triều đại nhà Trần thực hiện nghi lễ cúng tế tổ tiên. Sau khi chiến thắng quân Nguyên Mông, tại phủ thiên trường, vua Trần Nhân Tông mở tiệc “Thái bình diên yến” ăn mừng suốt 3 ngày 3 đêm. Tể tướng Trần Quang Khải khi ấy đã sáng tạo điệu múa “Bài bông” mừng chiến thắng.

Khấn đền Trần

Khung cảnh thanh tịnh ở sân đền

Các thiếu nữ sẽ mặc trang phục dân tộc, đặt đôi quang gánh trên vai xếp đầy hoa hoặc đôi đèn lồng bằng giấy, càm thêm chiếc quạt múa phụ họa. Điệu múa “Bài Bông” qua nhiều giai đoạn cái biên đến thời nhà Nguyễn thì thành quy củ. Đến nay, phường Phương Bông, thành phố Nam Định vẫn còn bảo tồn nhóm mua với trình độ điêu luyện và còn gìn giữ được nhiều đường nét truyền thống. Còn lời hát thì có nguồn gốc từ lối hát chầu ở thời Trần và đến thời Lê Mạc thì được hoàn chỉnh.

Một đoạn lễ rước ấn 

Những năm chống Nguyên – Mông sau đó, Lễ khai ấn bị đình lại đến năm 1262 thù vua Trần Thánh Tông cho tổ chức trở lại. Trải qua bao thế kỷ, ấn cũ đã không còn. Năm 1822, vua Minh Mạng cho khắc ấn mới. Ấn cũ khắc dòng chữ “Trần triều chi bảo” có nghĩa “bảo vật của nhà Trần”, còn ấn mới khắc là “trần miếu tự tiển” tức nghĩa “miếu nhà Trần có từ thời xưa”, bên dưới còn có thêm câu “tích phúc vô cương” là “làm phúc đức không ngừng”. Và từ đó, Lễ khai ấn đền Trần trở thành một nét văn hóa mang tính nhân văn, là dịp để nhà vua tê lễ Trời, Đất, Tổ tiên và lòng thành kính với non sông, đất nước, là sự “nhắc nhở” Tết đã hết, người dân bắt tay vào công việc.

Khấn đền Trần

Người có uy tín nhất làng đứng ra đọc văn khấn

Nghi lễ khai ấn đền Trần

Tại đền Cố Trạch, các bô lão mặc áo dài, khăn xếp cùng với dân làng tề tựu trước lễ thánh tham dự buổi lễ Khai ấn. Hòm chứa ấn được đặt trang trọng trên bàn thờ. Trong hòm có hai con dấu bằng đồng. Quả nhỏ trên mặt chỉ có hai chữ: “Trần miếu” còn quả lớn có 2 câu: “Trần triều tự điển; Tích phúc vô cương” khắc theo kiểu chữ triện.

ấn đền trần

Ấn đền Trần

Đúng giờ Tý, một tràng pháo nổ vang báo hiệu buổi lễ bắt đầu. Một cụ già cao niên uy tín trong làng đứng ra thay mặt dân làm lễ. Tiếp đó, đoàn người rước hòm dấu đi theo nhịp kèn trống dưới ánh sáng lung linh của đèn nến và trăng rằm tiến sang đền Thiên Trường làm lễ.

Miếu rước ấn

Kiệu rước ấn nhà Trần

Cuối cùng, làng tổ chức đóng dấu bằng son đỏ trên các tờ giấy vàng, ban cho những người có mặt trong buổi lễ. Tại sân đền Thượng, sáng ngày rằm tháng Giêng, dân của bẩy làng có thờ các danh tướng nhà Trần làm lễ dâng hương có 14 cô gái đồng trinh, đội mâm hoa quả đi vào đền dâng lên 14 ngai vua. Nghi thức này phỏng theo cung cách của triều đình phong kiến xưa.

Trưởng lão in ấn nhà Trần

Năm chẵn, hội linh đình hơn những năm lẻ. Trước sân đền, phấp phới những cờ đại, cờ hội truyền thống với năm màu rực rỡ biểu trưng cho ngũ hành, hình vuông biểu tượng đất (cõi âm), rìa tua hình lưỡi liềm biểu tượng trời (cõi dương). Chính giữa cờ hội thêu chữ “Trần” thể hiện tinh thần hào khí “Đông A”. Lễ hội được cử hành trang nghiêm cùng đám rước với cờ quạt, chiêng trống, kiệu lễ, kiệu bát cống và đoàn người kéo dài hàng nửa cây số. Ngoài ra hội còn có nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như: chọi gà, diễn võ năm thế hệ, chơi cờ thẻ, đấu vật, múa lân, đi cầu kiều, múa bài bông, hát văn, …

Sân đình là nơi diễn ra nhiều hoạt động “hội” sau phần “lễ”

Hằng năm, các báo đài khắp nơi đều đưa tin rất nhiều về lễ hội khai ấn đền Trần như một hiện tượng văn hóa mỗi dịp tết đến xuân về. Thế nhưng rất ít người dân Việt Nam biết về lễ hội rất đặc trưng này. Hy vọng bài viết trên đây của Kênh Du Lịch Việt sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam.

Văn Hóa Lễ Hội | Kênh Du Lịch Việt

0 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN